FANDOM


AGOGIKA I DYNAMIKA


TEMPOEdytuj

TEMPA WOLNE

  • largo – szeroko, bardzo powoli
  • larghetto – trochę szybciej niż largo
  • lento – powoli, wolno
  • adagio – wolno, powoli
  • grave – poważnie, ciężko, wolno

TEMPA UMIARKOWANE

  • andante – z wolna, w ruchu spokojnego kroku
  • andantino – trochę żywiej niż andante
  • moderato – umiarkowanie
  • allegretto – dość żywo, trochę wolniej niż allegro

TEMPA SZYBKIE

  • allegro – prędko, ruchliwie, wesoło
  • vivo – żywo
  • vivace – prędko, z ożywieniem
  • veloce – lotnie, żywo, szybko
  • presto – szybko
  • vivacissimo – bardzo żywo
  • prestissimo – bardzo szybko

DODATKOWE OKREŚLENIA Dla dokłdniejszego określenia temp używa się często dodatkowych wyrażeń:

  • maestoso – majestatycznie
  • assai – bardzo
  • molto – bardzo
  • doppio movimento – podwojenie tempa
  • meno – mniej
  • meno mosso – wolniej
  • non tanto – nie zanadto
  • non troppo – nie zanadto
  • più – bardziej
  • quasi – jakby, prawie
  • sepmre – zawsze, stale, ciągle
  • sostenuto – wstrzymując
  • un poco – trochę, nieco
  • ancora – jeszcze

Tempo zasadnicze może w ciągu utworu lub jego części ulegać chwilowej zmianie – przyspieszeniu lub zwolnieniu. OZNACZENIA PRZYSPIESZENIA

  • accelerando (accel.) – przyspieszając
  • affrettando (affret.) – przyspieszając
  • animando – ożywiając
  • avvivando – ożywiając
  • stringendo – zwiększając tempo
  • poco a poco stringendo (affret., animando itp.) – stopniowo przyspieszając
  • sempre più – coraz żywiej
  • stretto – zacieśniając, przyśpieszając oznaczone tempo

OZNACZENIA ZWOLNIENIA

  • allargando – rozszerzając, zwalniając
  • rallentando (rall.) – zwalniając
  • ritardando (ritard.) – opóźniając, zwalniając, powstrzymując
  • slentando – zwalniając

OZNACZENIA POWROTU DO TEMPA

  • tempo primo, tempo I, T. I – tempo pierwsze (pierwotne)
  • a tempo – do tempa, wrócić do poprzedniego tempa
  • l’istesso tempo – to samo tempo
  • come prima, come sopra – w tempie pierwotnym, to samo tempo
  • tempo giusto – właściwe tempo

Określenie rubato (np. tempo rubato) oznacza przedłużenie przez wykonawcę niektórych wartości rytmicznych, a skracanie innych w ten sposób, że w sumie rytm taktu lub frazy jako całość zostaje zachowany. Rubato (wł. rubare ‘kraść’) w muzyce szeroko stosowane jest już w XVIII wieku. W wieku XIX często stosował je w swoich utworach F. Chopin. DYNAMIKA Dynamika (gr. dynamis ‘siła’) muzyczna – zajmuje się określeniem wszelkich zjawisk związanych z natężeniem siły dźwięków i jego zmianami w utworze muzycznym. OKREŚLENIA SIŁY BRZMIENIA DŹWIĘKÓW

  • ppp – pianissimo possible – możliwie najciszej
  • pp – pianissimo – bardzo cicho
  • p – piano – cicho
  • mp – mezzo piano – na wpół (średnio) cicho, prawie cicho
  • mf – mezzo forte – prawie głośno
  • f – forte – głośno
  • ff – fortissimo – bardzo głośno
  • fff – fortissimo possible – możliwie najgłośniej

OZNACZENIA STOPNIOWEGO NARASTANIA LUB ZMNIEJSZANIA SIŁY DŹWIĘKÓW

  • crescendo (cresc.) – wzmacniając
  • decrescendo (decresc.) – osłabiając
  • diminuendo (dim., dimin.) – stopniowo przyciszając
  • forzato, sforzato, sforzando (fz, sfz, sf) – wzmacniając tylko dany dźwięk, przy którym umieszczono oznaczenie
  • forte piano (fp) – mocno i nagle cicho
  • piano forte (pf) – cicho i nagle głośno

BLIŻSZE OKREŚLENIA RUCHU, SIŁY, NASTROJU, CHARAKTERU UTWORU, SPOSOBU WYKONANIA ITP. (OKREŚLENIA WYKONAWCZE)

  • a capriccio – wedle upodobania
  • a due (a 2) – daną partię wykonać mają dwa instrumenty
  • a piacere – dowolnie, wg upodobania
  • abbandonatamente – niedbale, jakby gubiąc rytm
  • abbandono – niedbale, jakby gubiąc rytm
  • accarezzèvole – przymilając się, pieszczotliwie
  • accentato, accentuato – zaznaczając, akcentując
  • ad libitum, a piacere – od upodobania
  • adivato – gniewnie
  • affetuoso – serdecznie, z uczuciem
  • afflitto – ze smutkiem
  • agevole – w sposób niewymuszony
  • aggiamente – wygodnie
  • aggiustamento – dokładnie
  • agilamente – lotnie, lekko
  • agitato, con agitazione – burzliwie, niespokojnie, gwałtownie
  • all’ improvisita – bez przygotowania
  • alla – w stylu, na sposób, w rodzaju
  • allegramente – ochoczo, wesoło, żywo
  • amábile – mile, przyjemnie
  • amarevole – z goryczą
  • amoroso – miłośnie, z uczuciem
  • animato – z ożywieniem
  • animoso – żywo
  • appassionato – namiętnie, z pasją
  • ardente – ogniście, płomiennie
  • arolitamente – śmiało
  • bizarramente – dziwnie
  • brillante – błyskotliwie, efektownie
  • brioso – z ożywieniem
  • bruscamente – szorstko
  • buffo – komicznie
  • burlesco – komicznie, żartobliwie
  • calando – uspokajając, zwalniając, ściszając
  • calcando – napierając (dotyczy siły, tempa)
  • calmato – ze spokojem
  • cantábile – śpiewnie
  • cantando – śpiewając
  • capriccioso – kapryśnie, humorystycznie, żartobliwie
  • carezzando, carezzevole – pieszczotliwie
  • colla parte – z głosem solowym
  • comodo (commodo) – wygodnie
  • con amore – miłośnie, z uczuciem
  • con bravura – błyskotliwie, z brawurą, śmiało
  • con brio – żywo, wesoło
  • con colore – ciepło, z żarem
  • con dolcezza – ze słodyczą
  • con dolore – z bólem
  • con espansione – wylewnie
  • con espressione – z wyrazem
  • con forza – z siłą
  • con fuoco – o ogniem, temperamentem
  • con gravita – ciężko, z powagą
  • con grazie – z wdziękiem, miło
  • con gusto – ze smakiem
  • con impeto – z porywem
  • con ira – z gniewem
  • con malinconia – ze smutkiem
  • con melanconia – smętnie, ze smutkiem
  • con morbidezza – z miękkością
  • con moto – ruchliwie, szybko
  • con passione – namiętnie
  • con spirito – z ożywieniem
  • con tenerezza – tkliwie, delikatnie
  • con tutta la forza, tutta la forza – z całą siłą
  • con vigore – z życiem, z energią
  • con vivacitá – z ożywieniem
  • concitato – burzliwie, pobudliwie
  • deciso – zdecydowanie, stanowczo, z energią
  • delicato – delikatnie
  • díluendo – gasnąc, rozpływając się
  • disinvolto – niewymuszenie
  • distinto – wyraźnie
  • divoto – z oddaniem
  • dolce – słodko, łagodnie
  • dolcissimo – bardzo słodko, łagodnie i cicho
  • dolente – boleśnie, żałośnie
  • eguale – równo
  • elegiaco – żałośnie, smutnie
  • elevato – wzniośle
  • energico – energicznie
  • equabile – równo
  • equabilmente – równomiernie
  • eróico – bohatersko
  • espirando – zamierając
  • espressivo – z wyrazem, uczuciowo
  • estiquendo – gasnąc
  • facile – łatwo
  • feroce – dziko
  • festivo – uroczyście
  • fiero – dumnie
  • fiorito – ozdobnie
  • flebile – żałośnie
  • flessible – gibko, giętko
  • freddo – zimno
  • fresco – świeżo
  • funebre – pogrzebowo
  • fuocoso – ogniście
  • furioso – gwałtownie, dziko
  • generoso – szlachetnie
  • gentile – delikatnie, miło
  • giocoso – wesoło, żartobliwie
  • giusto – właściwie, dokładnie
  • glissando – prześlizgując się
  • graciozo – wdzięcznie, miło, przyjemnie
  • gradevole – przyjemnie
  • grandioso – okazale
  • grave – ciężko, poważnie
  • guerriero – wojowniczo
  • imitando – naśladując
  • impetuoso – burzliwie, gwałtownie
  • incalzanco – goniąc, napierając
  • indeciso – chwiejnie
  • infernale – demonicznie
  • innocente – niewinnie
  • inquieto – niespokojnie
  • insesibile – nieczule
  • irato – gniewnie
  • irresoluto – niezdecydowanie
  • lagrimoso – płaczliwie
  • lamentabile – opłakując
  • lamentoso – lamentując, opłakując
  • languendo – marząco, ze znużeniem
  • languido – omdlewająco
  • largamente – szeroko
  • lesto – zwinnie, żywo
  • lieto – radośnie
  • lusingando – pieszczotliwie, igrając
  • maestoso – majestatycznie, poważnie
  • mancando – ustępując
  • marcato – zaznaczając, wyraźnie akcentując
  • marciale – marszowo
  • martellando, martellato – dobitnie, wystukując
  • marziale – wojowniczo
  • melanconico – melancholijnie
  • mesto – smutnie
  • mezza voce – półgłosem
  • minaccioso – groźnie
  • misterioso – tajemniczo
  • mobile – ruchliwie
  • morbido – miękko
  • morendo – zamierając, słabnąc
  • mormorando – mrucząc
  • mosso – ruchliwie
  • nobile – szlachetnie
  • non troppo – nie zanadto
  • obligato – obowiązkowo
  • ossia – lub, albo
  • ostinato – uporczywie
  • parlando – mówiąc
  • pastorale – sielsko, idyllicznie, na sposób wiejski
  • patético – patetycznie
  • perdendosi – zanikając, coraz ciszej
  • pesante – ciężko
  • piacevole – z upodobaniem
  • piangendo – płaczliwie
  • piena voce – pełnym głosem
  • pietoso – ze współczuciem
  • placido – spokojnie, cicho
  • pomposo – pompatycznie, okazale
  • ponderoso – ważko, ze znaczeniem
  • precipitando – burzliwie, napierając
  • pressante – napierając
  • quieto – spokojnie
  • recitando – opowiadając
  • recitativo (recit.) – partia solowa śpiewana lub grana na sposób mowy, dość swobodna pod względem rytmicznym
  • religioso – religijnie
  • rigoroso – ściśle, dokładnie
  • risoluto – stanowczo, zdecydowanie
  • rubato – chwiejnie (o tempie)
  • rústico – w wiejskim stylu, nastroju, po wiejsku
  • scemando – powściągliwie
  • scherzando – żartobliwie
  • sciolto – swobodnie
  • scorrendo, scorrevole – płynnie, płynąc
  • secco – sucho, oschle
  • segue – tak samo jak poprzednio, naśladując
  • sémplice – z prostotą
  • sensibile – czule
  • senza – bez
  • símile – podobie
  • smorzando – zamierając
  • soffocato – zduszonym głosem
  • solo, soli – solista (sam), soliści
  • sonoro – dźwięcznie
  • sordo, sordamente – głucho, przytłumienie
  • sospirando – wzdychając
  • sostenuto – powstrzymując
  • sotto voce – półgłosem
  • spianato – z prostotą, głądko, równo
  • spirituoso – z ożywieniem
  • strepitoso – hałaśliwie, burzliwie
  • stretto – ścieśniając (o tempie)
  • stringendo – zwiększając napięcie (tempo, dynamika)
  • súbito – nagle
  • tace – milcz
  • tempestoso – burzliwie
  • teneramente – tkliwie, delikatnie
  • tenuto – wytrzymując
  • timoroso – bojaźliwie
  • tranquillo – spokojnie
  • trattenuto – powściągliwie
  • tremolando – drżąco
  • trionfale – tryumfalnie
  • triste, tristamente – smutno
  • tumultuoso – hałaśliwie
  • tutti – wszyscy, cały zespół, przeciwstawienie solo
  • una corda – na jednej strunie, na fortepianie – z naciśnięciem lewego pedału
  • unisono – kilka głosów wykonuje tę samą melodię w tej samej oktawie
  • veloce – lotnie, szybko
  • vibrato – wibrując, drżąco
  • vigoroso – silnie, śmiało
  • violentemento – gwałtownie
  • voce, voci – głos, głosy
  • volante – lotnie
  • zeloso – żarliwie, szczerze

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.