FANDOM




GAMA C MAJOR I C MINOR W ODMIANACHEdytuj

GAMA C NATURALNA, HARMONICZNA I CHROMATYCZNAEdytuj

c, d, e, f, g, a, h, cskala majorowa naturalna



Skala majorowa harmoniczna – gama majorowa o obniżonym o półton VI stopniu. O obniżeniu tego stopnia decydują najczęściej względy harmoniczne. Inna nazwa – major harmoniczny lub moll-dur.



Od VI stopnia gamy majorowej harmonicznej zbudować można następujące interwały:

  • sekundę zwiększoną as-h,
  • kwartę zwiększoną as-d,
  • kwintę zwiększoną as-e itd.

oraz przewroty tych interwałów od XVII:

  • septymę zmniejszoną h-as,
  • kwintę zmniejszoną d-as od stopnia II,
  • kwartę zmniejszoną e-as od stopnia III.

















KONSONANSE I DYSONANSE ORAZ ICH ROZWIĄZANIAEdytuj

Konsonans (łac. consonans ‘zgodnie brzmiący’) – interwał zgodnie brzmiący.



Dysonans (łac. dissonans ‘niezgodnie brzmiący’) – interwał niezgodnie brzmiący.



Konsonanse doskonałe – interwały czyste: prymy, oktawy, kwarty, kwinty.



Konsonanse niedoskonałe – tercje wielkie i małe, seksty wielkie i małe.



Dysonanse – sekundy wielkie i małe, septymy wielkie i małe oraz wszystkie interwały zwiększone i zmniejszone.




Zgodność lub niezgodność brzmienia interwału jest zależna w dużej mierze od otaczających go brzmień.


interwał harmoniczny rozwiązuje się

w ruchu przeciwnym

w ruchu bocznym

sekunda

na kwartę

na tercję

septyma

na kwintę

na sekstę

kwarta zw.

na sekstę

na tercję

kwinta zm.

na tercję

na sekstę

kwinta zw.

na septymę

(z zasady niepraktykowane)

na sekstę wielką

kwarta zm.

na sekundę

na tercję małą

tercja zm.

na prymę

-

seksta zw.

na oktawę

-

tercja zw.

na kwintę

-

seksta zm.

na kwartę

-




Dysonans harmoniczny – tworzący interwał zwiększony rozwiązuje się często w ruchu przeciwnym na współbrzmienie konsonansowe o tercję większe od siebie, natomiast będący interwałem zmniejszonym – na współbrzmienie o tercję mniejsze od siebie.




AKORDYEdytuj

Akord (fr. accórd ‘zgoda, współbrzmienie) – współbrzmienie złożone z minimum trzech dźwięków o różnej wysokości.


  • 3 dźwięki – trójdźwięk
  • 4 – czterodźwięk, akord septymowy
  • 5 – pięciodźwięk, akord nonowy
  • 6 – sześciodźwięk, akord undecymowy
  • 7 – siedmiodźwięk, akord tercdecymowy


Trójdźwięk majorowy (durowy) – trójdźwięk złożony z tercji wielkiej i małej.



Trójdźwięk minorowy (molowy) – o odwrotnym układzie tercji.



major – z łac. ‘większy’

minor – z łac. ‘mniejszy’

dur – łac. durus ‘twardy, mocny, zdecydowany w charakterze’

moll – łac. mollis ‘miękki, łagodny, elegijny w charakterze’



Trójdźwięk zmniejszony – dwie małe tercje



Trójdźwięk zwiększony – dwie wielkie tercje



Akord dominantowy septymowy (D7) – zbudowany na V stopniu gamy, trójdźwięk majorowy z dodaną septymą.



Pięciodźwięk dominantowy nonowy (D9) – trójdźwięk majorowy z dodaną septymą małą i noną małą lub wielką na V stopniu.



W majorze naturalnym trójdźwięk na I stopniu gamy nazywamy akordem tonicznym (T), na IV stopniu – subdominantowym (S), na V – dominantowym (D).



Trójdźwięki zbudowane na stopniach I, V i IV nazywa się triadą harmoniczną (T, D, S).




GAMA C MINOR I JEJ ODMIANYEdytuj

Tryb – specyficzny dobór dźwięków w utworze decydujący o jego przynależności do określonego typu skali.







W melodiach opartych o gamę c minor występuje stale dźwięk es, a prawie stale as. W melodiach postępujących na dół – b (zamiast h).

W tonacji c minor pisze się przy kluczu 3 bemole: b, es, as.



Pisząc gamę c harmoniczną ze znakami przykluczowymi, przy dźwięku prowadzącym stawia się kasownik.







W c minor harmonicznym trójdźwięk toniczny (oT) i subdominantowy (oS) są dźwiękami minorowymi. Trójdźwięk dominantowy (D) i trójdźwięk na VI stopniu są dźwiękami majorowymi. Na II i VII stopniu znajdują się trójdźwięki zmniejszone, na stopniu III – trójdźwięk zwiększony. D7 jest trójdźwiękiem majorowym z dodaną septymą małą, a D9> jest tym samym trójdźwiękiem z dodaną septymą małą i noną małą.



Jeżeli w skali minorowej podwyższymy stopnie VI i VII, otrzymamy odmianę zwaną minorem doryckim (nazwa – od średniowiecznej skali muzycznej).



Podwyższony VI stopień ma wyraźne dążenie do przejścia na stopień VII. Rzadko zdarzają się wypadki przeciwnego prowadzenia melodii w utworach minorowych (np. u Bacha w temacie do fugi).



Przez obniżenie w minorze harmonicznym dźwięku na VII stopniu (h na b) otrzymamy odmianą zwaną minorem eolskim (nazwa – od średniowiecznej skali muzycznej).



Melodie oparte na tej odmianie minoru mają raczej kierunek opadający, lecz nie brak też przykładów, gdy VII stopień obniżony postępuje o sekundę w górę.



W utworach muzyczny najczęściej spotyka się wszystkie trzy odmiany minoru.



Połączenie obu odmian minoru – minor melodyczny. Skala minorowa melodyczna w kierunku występującym jest skalą minorową dorycką, a w kierunku zstępującym – eolską.




5

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.